воскресенье, 28 октября 2012 г.

Հ.Ա.Հ.Գ.Բ.:«Փակ Շուկայ»-ի գործողութիւնը:
























Հ.Ա.Հ.Գ.Բ.:«Փակ Շուկայ»-ի գործողութիւնը:
29 յունուար 1983-ին Անգարայի մէջ կախաղան հանուած նահատակ հերոս Լևոն Էքմէճեանի յիշատակը անմահացնելով,16 յունիս 1983 -ին Հ.Ա.Հ.Գ.բանակը  իրականացուց Կոստանդնապոլսոյ «Փակ Շուկայ»-ի գործողութիւնը:Նահատակ հերոս Մկրտիչ Մատարեան յաջողութեամբ իրականացուած գրոհի առընթեր,պատանդներ վերցնելով կը բանակցի թուրք պաշտօնատարներու հետ:Այդ ընթացքին հերոս Մատարեան պայթեցնելով իր վերջին ձեռնառումբը,իր հետ միատեղ կը սպաննէ երեք թուրք պաշտօնատարների և պատանդներ:
Հ.Ա.Հ.Գ.բանակի 16 յունիս 1983-ի հաղորդագրութիւնը կը վկայէ այս մասին:




Հաղորդագրութիւն:

Լևոն Էքմէճեան խմբակի առաջնորդը պայթեցուց իր ձեռքերուն մէջ պահաձ ռումբը,երբ սասնեակ մը թիւով պատանդներ բռնած կը բանակցէր  թուրք բանագնացներու հետ:Թրքական բանակի զինուորները առատ կրակ բացին ընկերոջ ու պատանդներու ուղղութեամբ ,խմբակի պատասխանատուն պայթեթուց իր ձեռքի ռումբը,որուն հետևանքով սպանուեցան երեք թուրք բանագնացներ և շատ թիւով զբօսաշրջիկներ:
Մեր մարտիկները երբեք կը վախնան թրքական գնդակներէն , որովհետև անոնք իմացեալ զոհողութեանմ կը դիմագրաւեն ազատագրական պայքարի առաքելութիւնը:
Պիտի շարունակենք մեր պայքարը:

http://erik-hay.blogspot.com/
Այլ կայքերում մեջբերումներ անելիս հղումը erik-hay.blogspot.com-ին պարտադիր է:


суббота, 27 октября 2012 г.

Մի քանի պետության ցուցանիշեր

Պետություն  բնակչության խտությունը ՀՆԱ,մեկ շնչի հաշվով աղքատության մակարդակը




Ռուսաստան                  8.3 /կմ²                                        $16 687                                    13%
Թուրքիա                         97/կմ²                                          $14 113                                   17%(2008)
Հայաստան                     110,2 /կմ²                                    $5,384                                    35,8%
Ադրբեջան                      109 /կմ²                                       $10,340                                   11%
Վրաստան                       68/կմ²                                          $5,491                                     31%

среда, 24 октября 2012 г.


Գիտե՞ք,որ...

Վանականների տքնաջան աշխատանքով ցամաքից Սուրբ Ղազար կղզի են տեղափոխվում խիճ, քար ու ավազ՝կղզու սահմաններն ընդարձակելու համար:Երկու անգամ՝15 թ. և 1948-52 թվականներին, կղզին զգալիորեն ընդարձակվել է:
                                              ***
1810 թվականին Նապոլեոն Բոնապարտը Վենետիկը նվաճելուց հետո այցելում է Ս.Ղազար կղզի և , ծանոթանալով միաբանության գիտահրատարակչական գործունեությանը , հիանում է նրանց աշխատանքով և կայսերական հատուկ հրովարտակով Մայրավանքը ճանաչում է իբրև Ակադեմիա:
                                              ***
Անգլիացի մեծ բանաստեղծ լորդ Ջորջ Բայրոնը 1817-20 թվականներին ապրել է Վենետիկում , Ս.Ղազար կղզու Մայրավանքում հայերեն է սովորել Հ. Ավգերյանի մոտ և նրա հետ հրատարակել «Քերականութիւն անգլիերէն-հայերէն» և «Քերականութիւն հայերէն-անգլիերէն» դասագրքերը,օգնել է անգլերեն-հայերեն և հայերեն-անգլերեն թարգմանական բառարանների ստեղծմանը ,որոնց առաջաբանը գրել է ինքը:Նա հատվածներ է թարգմանել նաև Խորենացուց և  Լամբրոնացուց:
Էրիկ Իսրաելյանի բլոգը
«Հայոց լեզու 10»
http://erik-hay.blogspot.com/

четверг, 18 октября 2012 г.

Մեհմեդ Էֆենդի


Մեհմեդ Էֆենդի
Մեհմեդ Էֆենդիի մասին գրված է շատ գրքերում,որտեղ նրա մասին ասվում է ,որ նա կրոնափոխ հայ է և ծառայում է Սուլթանին,սակայն կան տեղեկություններ որոնց համաձայն Մեհմեդ Էֆենդին իրականում ծառայել է հենց ֆիդայիններին:
«Ռանչպարների կանչը» գրքի մեջ ասվում է,որ Մեհմեդ էֆենդու անունը սկսել էր թնդալ Մշո դաշտում։Կարճ ժամանակամիջոցում Սուլթանի թշնամիների դեմ ձեռնարկած իր կտրուկ միջոցառումների համար նա կարգվել էր Մշո գաղտնի ոստիկանապետի օգնական և արդեն լուրեր էին շրջում, թե շուտով փոխարինելու է ոստիկանապետ Հյուսնի էֆենդուն։ Հյուսնին իր գազանություններով սարսափ էր տարածել Տարոնում, ուրեմն ինչպիսի՜ վայրագ հրեշ է լինելու նրան փոխարինողը. չէ որ օրենք է, որ հաջորդը ամեն ինչով գերազանցի նախորդին։Ու մարդիկ սկսեցին հետաքրքրվել, թե ով էր այդ Մեհմեդ էֆենդին, որ կարճ միջոցում այդքան առաջ գնաց, ինչ ազգ ու ծին ունի և որտեղից հայտնվեց Մշո դաշտում։

Պատմում էին, թե նա Ստամբուլի կողմերից բերված թուրք պաշտոնյա է, մյուսները՝ թե Բիթլիս քաղաքի աղքատ թուրքերից է, որ ժամանակին վարունգ է վաճառել իրենց շուկայում՝ «պէշ թանէ օն փարա, խիար, ալան խիար» գոռալով։ Մեկն ասում էր, թե նրա մայրը հայ է, երկրորդն ուղղում էր, թե մոր կողմից է թուրք։ Երրորդը և չորրորդը նրա ազգակցությունը հանգուցում էին Սուլթան Համիդի տոհմածառին։ Այն աստիճանի հակասական բաներ էին պատմում Մեհմեդ էֆենդու անձի շուրջը, որ նրան անձամբ ճանաչող մի հայ գյուղացի Մշո շուկայում հայտարարել էր, թե Մեհմեդ էֆենդին հավատափոխ հայ է, անունը պարոն Ավետիս, Մանազկերտի Իկնա գյուղից։ Եվ նույնիսկ ավելացրել էր՝ «այդ գյուղի նահապետ Պողոս աղայի փեսան է»։
Կարճ ժամանակում Մեհմեդ Էֆենդուն սկսեցին ատել ամբողջ Մշո դաշտում,նա դարձավ հայերի համար ամենահայատյաց թշնամին քան նույնիսկ թուրքերը,իսկ թուրքերի համար նա մոլեռանդ մահմեդական էր և սուլթանի ամենահավատարիմ ծառաներից մեկը ,սակայն նա դրանից չեր խուսափում :Ընդհակառակը, ինքն էր ուզում, որ հայերը իր մասին միշտ վատ խոսեն, պախարակեն ու հայհոյեն։
Մեհմեդ Էֆենդին գաղտնի հաղորդակցվում էր Անդրանիկի ու Գևորգի հետ ,որ երբ թուրքերը տեղեկություն ունենան ֆիդայինների գտնվելու վայրի մասին ապա նա արագ դրա մասին տեղեկացնում էր հայդուկներին որպեսզի նրանք շտապ հեռանան այդ վայրերից:
Եվ հետաքրքրական է մի բան թե ինչպե՞ս էր նրան հաջողվում խուսափել ֆիդայական գնդակներից,դա ունի իր բացատրությունը:Էֆենդին միշտ իր պարանոցի շուրջը սպիտակ սավան է կապում, որով հայդուկները ճանաչում էին նրան:Մեհմեդ Էֆենդին իր այդ ծանր զոհաբերության միջոցով ծառայում էր հայությանը՝ քանզի համոզված էր ,որ նրա արած գործերը մեծ օգնություն են Անդրանիկին և իր ընկերներին:
Դրանից բացի Էֆենդին իր կյանքի վերջին տարիները անցկացրել է ԱՄՆ-ում և աշխատել «Ղարիբ մշեցի» հյուրանոցում որտեղ նա գիշերները դուրս է գալիս ու փնտրում էր Ամերիկա ժամանած այն հայերին որոնք օգնության կարիք ունեին և նրանց ուղեկցում դեպի «Ղարիբ մշեցի»:Նրա կյանքը ավարտվեց օվկյանոսի կապույտ ալիքների մեջ որտեղ նա փորձում էր փրկել Անդրանիկի Ասլանին:

Հեղինակ՝ Էրիկ Իսրաելյան




Էրիկ Իսրաելյանի բլոգը
http://erik-hay.blogspot.com/

Հզոր բանակ


Հզոր բանակ

Սարի Ասլան Չաուշ Գևորգ,
Մուշն է պաշարել թուրքի զորք,
Կուզենա նա ջնջել հային,
Ուր է չկա քաջ ֆիդային,

կրկն.
Որ է չկա քաջ Հրայրը,
Սպաղանց քաջ Մակարը,
Տարոնի առյուծ Սմբատը,
Սեբաստացի քաջ Մուրադը

Մշուշապատ Անդոկ սար,
Ֆիդայության որջը դառար,
Ազատության ձայն հնչեցրիր,
Թուրքի զորքին մեծ ջարդ տվիր

կրկն.
Կեցցե հզոր մեր բանակը,
Քաջարի Դժողք Հրայրը,
Տարոնի առյուծ Սմբատը,
Սեբաստացի քաջ Մուրադը

Հայոց քաջեր ոտքի ելեք,
Ֆիդայական խմբեր կազմեք,
Անկախության սուրբ դրոշի տակ,
 գերված հայրենիքն ազատեք

կրկն.
Հայոց հզոր մեր բանակով,
խումբ-խումբ կանցնինք Տաճկաստանով,
Թուրք-օսմանցուն մեծ ջարդ տալով,
հայրենի հողն ազատելով

Արցախեն մինչև Մալաթիա,
Նետի պես սլացող Հայկյան,
Եռագույնի հովանու տակ,
Հասնինք Զեյթուն ու Կիլիկիա

կրկն.

Հայոց հզոր մեր բանակով,
խումբ-խումբ կանցնինք Տաճկաստանով,
Թուրք-օսմանցուն մեծ ջարդ տալով,
հայրենի հողն ազատելով


Քանի,որ այս երգի բառերը չկաին համացանցում,դրա համար էլ գրում եմ այստեղ:

среда, 17 октября 2012 г.

Գիտե՞ ք,որ...


Գիտե՞ ք,որ...
Աշխարհի ժողովուրդները խոսում են շուրջ 2000 լեզունեով ,որոնց մեջ հայերեն խոսողները գրավում են 38-րդ տեղը՝ շուրջ 7 միլիոն մարդ:
Միայն 10 լեզուներով խոսում է ավելի քան 3միլիարդ մարդ:
Դրանք են չիներենը,անգլերենը,ինդոնեզերենը,իսպաներենը,ռուսերենը,գերմաներենը,ճապոներենը,պորտուգալերենը,ֆրանսերենը,արաբերենը,բենգալերենը և իտալերենը:Հետևաբար,ովքեր տիրապետում են այս լեզուներին , կարող են շփվել մոլորակի բնակչության կեսի հետ:
Կան լեզուներ,որոնցով հաղորդակցվում են տարբեր ժողովուրդներ:Այսպես՝անգլերեն խոսում են ԱՄՆ-ում,Անգլիայում,Կանադայում,Ավստրիալիայում,Նոր Զելանդիայում:Գերմաներենով խոսում են Գերմանիայում և Ավստրիայում:Պատահում է նաև հակառակը.Բելգիայում խոսում են և ֆրանսերեն և ֆլամանդերեն:Սուդանում գոյություն ունի 117,իսկ Դաղստանում 60 լեզուներ:
Այս Առումով հետաքրքիր պատկեր ունի հայոց լեզուն.նրա արևելահայ տարբերակը գործում է ՀՀ-ում և Իրանի հայության մեջ,իսկ արևմտահայերենը Սփյուռքի հաղորդակցման լեզուն եր:

«Հայոց լեզու 10»
Էրիկ Իսրաելյանի  բլոգը
http://erik-hay.blogspot.com/

вторник, 16 октября 2012 г.

Թե ինչպես էր Յավեր փաշան վախենում իր 10 հազարանոց բանակով գերի ընկնել Անդրանիկի 200 հայ կամավորներին:


Թե ինչպես էր Յավեր փաշան վախենում իր 10 հազարանոց բանակով գերի ընկնել Անդրանիկի 200 հայ կամավորներին:



1912 թվական ,նոյեմբերի 15:Պայծառ առավոտ, անամպ երկինք:Հայկական կամավորական գունդը ,Անդրանիկի և Նժդեհի առաջնորդությամբ ,անսպասելի  գրոհում է թշնամու դիրքերը:Նպատակն էր՝ շփոթության մեջ գցել Յավեր փաշայի մեծաքանակ բանակը՝ մոտ 10 հազար ասկյար, և նրանց սեղմել դեպի Մարիցա գետը դարձնելով լրիվ անմարտունակ:
Բուլղարական զորամիավորումների հրամանատար Պրոդոգերովը բոլորովին չէր սպասում , որ հայկական գունդը առանց նախազգուշացման պիտի բաժանվի իրենցից և մրրիկի պես սուրա դեպի թշնամու հրետանային դիրքերը: Զայրացած հրամայում է ՝ Անդրանիկին ետ պահել այդ խելահեղ գրոհից :Պղնձյա շեփորները ճաքած էր , և նրա արձակած ձայնը հեռու չեր գնում:
Հայ կամավորները մրրկասույր արշավում են թշնամու դիրքերի վրա:
-Ուղղություն վերցնել դեպի մոտակա ձորը ..... հրամայում է Անդրանիկը:
Հայկական գունդը մտնում է ձորը:Թշնամու արձակած ռումբերը այլևս իրենցից վտանգ չեն ներկայացնում:
Առասպելական հերոսը , իր քաջերի գլուխն անցած շեշտակի գրոհով գրավում է թուրքական բանակի դիրքերը:
Յավեր փաշան իր բանակով ընկնում է պաշարման օղակի մեջ:
Առջևից նրան սեղմում են հայ կամավորները ,թիկունքից հորդառատ Մարիցա գետն է:

Դրությունը չափազանց ծանր էր և անելանելի:Կամ պիտի դիմադրել՝կորցնելով մինչև վերջին զինվորը, կա՛մ նահանջել՝ թափվելով ջուրը:Եվ եղան զինվորներ, որոնք  զենքերը գցեցին ու նետվեցին ջուրը:
Փախուստ և խուճապ:
Յավեր փաշան որոշում է անձնատուր լինել:
Պատմում են , որ երկուսուկես ժամ է տևում , մինչև որ Յավեր փաշան իր երեք գնադպետներով ,22 սպաներով ու 10 հազարանոց բանակով հանձնվում է ՝ լուռ ու գլխահակ կանգնելով հայ-բուլղարական զորքերի առաջ:
Ուղղություն է վերցնում դեպի Փերեջիկ քաղաքը:
-Խնդրում եմ,մինչև գերության վայրը հասնելը,թող մեզ ուղեկցեն բուլղարական զինվորները և ոչ հայ կամավորները....-այսպես է դիմում թուրք փաշան:
-Ինչո՞ւ...հարցնում է Պրոդոգերովը:
-Նրանք մեր հին թշնամին են և շատ հնարավոր Է,որ նրանցից մեկն ու մեկը հանկարծ խախտի գերու համար սահմանված անձեռնմխելիության միջազգային կարգն ու կանոնը  և...--ինչ-որ մի բանից վախեցած պնդում է իր խոսքը Յավեր փաշան:
Երբ այդ մասին տեղեկացնում են Անդրանիկին , քմծիծաղ տալով ասում է.
-Երեսին կուտ կերթա,կամչնան,պարտված տեղն էլ կուզեն ըսել,թե իրենք ինչպես կարող է 200-270 հայ կամավորներին գերիները լինեն .....Գլուխը քարը թող այդպես ըլլա:
-Մեր մտքով էլ չեր անցնում,թե ի՛նչ նպատակն են հետապնդում գերիները,-գլուխն օրորելով ավելացնում է Պրոդոգերովը:


Սուրեն Սահակյան «Հերոսապատում»
http://erik-hay.blogspot.com/